212 İstanbul'da estetik, krize kurban gitti!
İstanbul 212 Alışveriş Merkezi projesi, 'karaya oturmuş bir gemi' mimarisiyle eleştiriliyor...
Atatürk Havalimanı yolunda inşaa edilmekte olan Edip İplik'e ait İstanbul 212 Alışveriş Merkezi projesi 'karaya oturmuş bir gemi' mimarisiyle eleştiriliyor. Projenin makyajı ise krize takıldı. Üç siyah binadan oluşan projede pencere sayısı azaltılarak, cam yüzeylerden vazgeçilerek maliyet yarı yarıya düşürüldü.
Bugünlerde Atatürk Havalimanı'na gidenler, yol üzerinde üç parçadan oluşan dev bir gemiyi andıran siyah binalarla karşılaşıyor. Bölgede tartışma yaratan mimariye sahip bu binalar yeni bir alışveriş merkezi, 212 İstanbul'a ait. 110 milyon euroya malolacağı ve ağustos ayında açılacağı belirtilen alışveriş merkezi için "rengiyle bağırmasın, kaybolsun" diye siyah renk tercih edilirken, projeyi hareketlendirecek ve makyajlayacak detaylar ise global kriz nedeniyle revizyona uğradı. Mimar Bünyamin Derman'ın "karaya oturmuş bir gemi" cümlesiyle tanımladığı projede cam yüzeylerden vazgeçildi, pencere sayısı azaltıldı.
Türkiye'nin en eski iplik fabrikalarından Edip İplik'in arazisi üzerine inşaa edilmekte olan 212 İstanbul Alışveriş Merkezi projesi, Edip Uluslararası Gayrimenkul ve Turizm AŞ tarafından gerçekleştiriliyor. Projede, kriz önce alışveriş merkezinin yanına dikilecek rezidansı vurmuştu. Büyükhanlı Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'nın "Krizde rezidans yapamam" demesiyle ortaklığın sona erdiği projede, Edip İplik'in alışveriş merkezi projesini devam ettirdi.
'Görüldüğü kadar karanlık değil'
Alışveriş Merkezi'nin mimarlarından biri olan Bünyamin Derman farklı mimarinin yarattığı tartışmayı "Herkes beğenmek zorunda değil. Bu subjektif bir kavram" sözleriyle yanıtlıyor. Derman'ın verdiği bilgilere göre 233 bin metrekare kapalı alana sahip merkez, "new modern" olarak nitelenebilecek bir tarzın ilk uygulaması olacak. Bu tarzın dünyada da yeni olduğunu belirten Derman, esasen alışveriş merkezlerinde bu tip formların kullanılmadığını söylüyor.
Binanın neden siyah olarak planlandığını "Yok gibi durması için öyle yaptık" sözleriyle tarif ediyor. Derman, binanın içinin kristal gibi bembeyaz olacağını böylece dışı ve içinin tezat oluşturacağını kaydediyor. Merdivenler kırmızıya boyanacak. Binanın üzerinde yazılar bulunacak. Derman, "İstedik ki hem ikon yaratsın hem yok gibi dursun, kaybolsun. Formuyla güçlü olsun dedik, rengiyle bağıran bir bina istemedik " diyor.
Siyah bir gemiyi andıran binanın insanlara kaya parçaları arasında yürüme hissi vermesi açısından düşünüldüğünü ve mimarisinin doğaya öykünen yapısı olduğunu dile getiren Derman, binanın formu konusunda şunları söylüyor:
"Karaya oturmuş bir gemi gibi. Yapıyı medya yolu üzerinde sanki bir geminin önünden geçiyormuş hissi yaratmak için tasarladık. Aslında tasarlarken kaya parçası olduğunu da düşünmüştük. " Binanın içinin dışarıdan görüldüğü kadar karanlık olmadığını da belirten Derman, "Binaların arasında yırtık olarak adlandırdığımız 8 metreye 200 metre cam parçaları var. Bu aydınlatma sağlıyor" diyor.
'Merak uyandırsın istedik'
Binanın herkese farklı metaforlar uyandırdığını ve amaçlarının da "merak uyandırması" olduğunu dile getiren Derman, "Binanın başarısı burada. Bu tarzı tarihi bir yerde yapıyor olsaydık, tartışabilirdik. Ama tarihi bir yerde de bu binayı yapmazdık" diyor. Binanın bölgeye yakışacağını da savunan Derman, "Böyle bir bina yapılmadı daha önce. Böyle binaları Türk mimarları da yapabiliyormuş diyebilmek için bir fırsat" yorumunu yapıyor.
Öte yandan projenin tasarlandığı fotoğraflardan neden farklı olduğu sorusuna ise "Küresel ekonomik kriz etkiledi" yanıtını veren Derman, bu yüzden firmanın tasarrufa giderek binada bazı değişiklikler yapmak zorunda kaldığını şu cümlelerle açıklıyor;
"Kriz nedeniyle bazı özellikleri değiştirdik. Cephede birkaç figür vardı, pencerelerimizi maliyet yüzünden azalttık. Biraz daha transparan yapacaktık bazı noktaları. Mesela seramiği delip arkasına cam yapmak gibi uygulamalar olacaktı. Fakat hem seramik, hem cam maliyeti olacaktı. Fotoğraf filmi gibi düşünün. Sinematik etki yaratacaktı. Dünyada böyle uygulamalar var. Işığın arkadan yansıtılması ve derinliğin sağlanması mümkün olacaktı. Maliyet azaltılması çatıda da var. Bakımı daha kolay sert peysaj düşündük. İlk projede tüm çatı yeşildi şimdi yüzde 40 olacak. Bunlar yapılsaydı maliyet metrekaresi 700 dolardan bin 500 dolara çıkacaktı. Bu yüzden daha ucuza getirildi maalesef. Toplam maliyet ise 100-110 milyon euro civarında gerçekleşecek."
212 İstanbul'da neler olacak
- Media Markt 4.600 metrekare, Praktiker 9.300 metrekare ve CarrefourSA 11.600 metrekare alanla projede yer alıyor.
- 212'de 11 salonlu bir sinema da bulunuyor.
- Proje 230 bin toplam kapalı alana sahip.
- 72 bin 000 m² kiralanabilir alana sahip
- Otoparkı 3 bin 250 araç kapasiteye sahip.
- Alışveriş Merkezinin, 26 yürüyen merdiveni, 12 yürüyen bandı, ikisi panaromik olan 8 asansörü ve 180 mağazası olacak.
Krizden sonra nelerden vazgeçildi
- Cephe için düşünülen bazı figürlerin çizimi iptal edildi.
- Pencere sayısı maliyetler nedeniyle azaltıldı.
- "Seramik arkası cam" gibi estetik uygulamalar iptal edildi.
- Çatıda bakımı kolay sert peyzajdan vazgeçildi.
- Yüzde 100 yeşil yerine yüzde 40 yeşil tercih edildi.
Referans/ Enis Tayman