Adalar'a doğalgaz geldi yaz-kış yaşayanlar arttı
Sabahları İstanbul merkezinde işe gidip, akşam da yazlık keyfi yaşamak, yemyeşil doğayla başbaşa ve araba gürültüsünden tamamen uzakta yazı geçirmek isteyen İstanbulluların ilk adresi, Adalar...
İSTANBUL'a en yakın "sayfiye yeri" olarak öne çıkan Adalar'da sezon açıldı. Adalar ilçesinde, 25 bin konut bulunuyor. Bunların 12 bini Büyükada'da yer alıyor. Büyükada'da 2 oda 1 salon yazlıklar, sezonluk olarak (Haziran-Eylül) 6 bin TL ila 15 bin TL aralığında kiraya veriliyor.
Sabahları İstanbul merkezinde işe gidip, akşam da yazlık keyfi yaşamak, yemyeşil doğayla başbaşa ve araba gürültüsünden tamamen uzakta yazı geçirmek isteyen İstanbulluların ilk adresi, Adalar oluyor. İstanbul'a en yakın sayfiye yeri olan Adalar'da, merkez ada konumundaki Büyükada'nın emlak hareketlerini mercek altına alan Emlak Pazarı'nın haberine göre, Büyükada, en çok konuta ev sahipliği yapan ada. Prens Adaları olarak da anılan Adalar'da en büyük ada, ilçe merkezi olan Büyükada. Merkez ada, belediye merkezi ve kamu kurumlarını da barındırıyor.
Evlerin çoğu ikinci konut
Büyükada, yazın ünlü işadamlarına da ev sahipliği yapıyor. Evler, ikinci konut olarak kullanıldığı için çok fazla el değiştirmiyor.
Gayrimenkul anlamında piyasa çok hareketli olmamakla birlikte Adalar'da toplam 25 bine yakın, Büyükada'da ise 12 bin civarında konut mevcut. İnsanlar, evlerini ikinci konut olarak kullandıkları için çok fazla el değiştirme olmuyor. El değiştirme oranları yüzde 1-2 civarında. Son krizden gayrimenkul fiyatları da etkilenmemiş, aynı seyrinde devam ediyor. Fiyatların etkilenmemesinde, alt yapı sorunlarının da yavaş yavaş gideriliyor olması önem taşıyor. Mesela, 2 yıl önce evlere doğalgaz geldi ve yaz- kış yaşayan insanların sayısı arttı.
Sezonluk kiralar 6-15 bin TL
Doğalgazlı 2+1 veya 3+1 apartman daireleri, kış sezonunda aylık 750-1000 TL'ye kiraya verilirken 2+1 daireler yaz sezonu ise yani Haziran-Eylül döneminde (sezonluk) 6 bin ila 15 bin TL aralığında kiraya verilebiliyor. 2 oda 1 salon daireler 150-200 bin TL aralığından satılabiliyor. 3 oda 1 salonlar ise 250 bin TL'ye ve hatta manzarasına, iskeleye uzaklığına göre daha yukarılara gidiyor. Yüzme havuzlu ve manzaralı apartman daireleri, kışın 1000 dolardan kiracı buluyor. Yalı daireleri ise yazın, sezonluk 10-15 bin dolara kiraya veriliyor. 2 oda 1 salon veya 3 oda 1 salon yalı dairelerinin satılık fiyatı ise 500 bin doların üzerine çıkabiliyor.
Tüm Adalar'da yalı daireleri, yüzme havuzlu daireler, manzaralı dairelerin fiyatları daha yüksek. Yazlık verilen evler genelde eşyalı. Büyükada'da sezonluk daire kiralayanlar tatile gider gibi, sadece valizlerini alıp eşyalı eve geliyor. Büyükada'da, Çankaya Caddesi ünlü bir bölge olup 10 milyon dolara kadar yalı daireleri bile var. İskelenin etrafındaki Küçüktur, Ada'nın en yoğun yerleşim yeri. İnsanların ulaşımı en rahat sağlayacağı sahildeki evlerin fiyatları ile fayton güzergahı kıymetli. Tepelere çıktıkça fiyatlarda düşüş oluyor. Tepeköy, Karadağ, Türkoğlu bölgelerinde evler 150-200 bin TL. Büyükada'da, ister 400 metrekare, ister 10 dönüm arsa olsa dahi, imar planına göre 2.5 kat, 6.5 metre yükseklik ve 144 metrekare taban alanından büyük bir bina yapılamıyor. Apartmanlarda en fazla 3 kata izin veriliyor. Arsa-alım satımı da bu yüzden hareketli değil. İmar izni verilmeyen adada eskiden verilen haklar ise geçerli. Adalar da Boğaziçi gibi SİT alanı. Anıtlar Kurulu'ndan izin çıkarsa inşaat yapılabilir. 1000'lik planlar Anıtlar Kurulu'nun onayına sunuldu ancak yaklaşık 1 yıldır onaydan geçmedi.
Büyükada'da arsaların yüzde 99'u dolu dükkanların ise yarısı yazın açılıyor
İstanbulluların yazın nefes alabildiği en önemli sayfiye yeri Adalar SİT alanı olduğu için, yeni arsa üretimi yok. Arsa olmadığı için yeni bina yeri yok. Adalar'da arsaların yüzde 99'u dolu. Müteahhitler bu yüzden eski evleri yıkıp yerine yenisini yapma yoluna gidiyor. Yeni binalar, kat karşılığı veya taahhüt şeklinde yapılıyor. Alıcılar eski binayı alıp restore ediyor. Adalar'da 100 metrekarelik bir ev yaptırırsanız 150 bin dolarlık bir maliyet oluşur. Bütün malzemeler İstanbul merkezden getirildiği için yüksek bir maliyet gerektiriyor. Sanayinin olmadığı Büyükada'da esnaflar yoğunlukta. Dükkanların yüzde 50'si kışın kapalı olup, yaz sezonu için turizme yönelik işler yapılıyor. Amerika'nın vize uygulaması nedeniyle günübirlik turizm için Ortadoğu ve Arap ülkelerinden çok fazla sayıda turist gelmeye başladı. Kış mevsiminde nüfus 10 bin civarındayken, yazın 100-150 bine kadar çıkabiliyor. 5-6 tane otel ve dinlenme tesisi yapıldı. Ancak iskele yakınlarında bulunan 2 adet otel inşaatı Anıtlar Kurulu'na takıldığı için yapımı şimdilik durdu. Ruhsat problemleri var. TURYAP Büyükada Temsilciliği'nden Kenan Yüksel, Ada'nın son dönemde dizilerin de mekanı olduğunu hatırlatıyor. Yüksel, şu ifadeleri kullanıyor: "Deprem profesörleri 2-3 katlı binalar ve zemin yapısı kaya olduğu için İstanbul'dan daha az zaiyat olacağını belirtiyorlar. Şener Üşümezsoy ve Ahmet Ercan depremden sonra Büyükada'dan ev aldılar, yaz kış yaşıyorlar. Biz de daha güvenli hissediyoruz. Ada, dizilerin çekim platosu oldu. Son zamanlarda Hatırla Sevgili, Canım Ailem, Dudaktan Kalbe gibi dizilerin bazı sahneleri Ada'da çekiliyor. Biz de onlara çekimleri için ev buluyoruz. Bu durum gayrimenkul hareketlenmesi yaratıyor."
Öğretim görevlileri kışın kalmaya başladı
Büyükada'da 45 yıldır emlakçılık yapan Yapı Emlak'ın sahibi Ali Adatepe, merkez ada olduğu için her tarafa ulaşım ağı bulunduğuna dikkati çekiyor. En değerli gayrimenkullerin yalılar olduğunu aktaran Ali adatepe, "Ancak el değişimi çok seyrek oluyor. Fiyatlarda düşüş de olmadı, artış da olmadı. Aynı seyrinde devam ediyor. Bu kış Ada'ya 600 aile yerleşti. Büyükada'yı sadece yazlık olarak nitelemek yanlış olur. İnsanlar artık kışın da yaşıyor" ifadelerini kullanıyor. Satılık apartman dairelerinin 150 bin TL ile 400 bin TL arasında değiştiğini aktaran Ali Adatepe, "Kiralıklar 7 bin ila 12 bin TL, müstakil evler ise ortalama 500 bin ila 600 bin dolar. 20 bin TL'den kiraladığımız yalı daireleri de mevcut. İmarda 5000'lik planlar bekleme aşamasında. Arsa alsanız bile imar durumu yüzünden elinizde kalabilir" diye konuşuyor. Globe Emlak firmasının sahibi Kazım Şener de, Adalar'da 1989'dan beri emlakçılık yaptığını belirtiyor ve "Aynı evi birçok kez sattım, 10 yılda bir mutlaka el değişimi oluyor. Ancak Büyükada'da konut sayısı az. Kış aylarında daha çok ev talebi gelmeye başladı. Öğretim görevlileri ile üst düzey yöneticiler yaz-kış oturmak için Ada'ya yerleşiyor" diyor. Yokuş olan yerlerde ulaşım zorlaştığı için fiyatların daha düşük olduğuna işaret eden Şener, bakımsız, eski evlerde fiyatların uygun olduğunu, Ada'ya gelen potansiyel müşterilerin ya bahçeli ya da deniz manzaralı ev istediğini ekliyor. Şener, Maden semtinin hem bahçeli, hem de birçok bölgesi denizi görmesi bakımından avantajlı olduğunu da sözlerine ekliyor.
Birikmişi olan şanslı, önce 1+1'lere bakın
Krize, elinde birikmiş parayla giren yatırımcıları "şanslı" olarak gören Turyap Yönetim Kurulu üyesi Başak Soner, ister kullanmak ister yatırım yapmak üzere gayrimenkule yönelenler için uygun dönemde olunduğunu ileri sürüyor. Konut üreticilerinin 'bekleme' lüksü olmadığını, üretimi paraya çevirmek istediğini hatırlatan Soner, "Aslına bakılırsa, ev almayı kafasına koyan da fazla oyalanmamalı. Beğendiği gayrimenkulü, hızlı hareket eden başkasına kaptırabilir. Pazarlık şansı sonuna kadar kullanılmalı" diyor. Soner, "Ben olsam ne yapardım" sorusunu kendine sorduktan sonra, şu ifadeleri kullanıyor:
Yatırım için liman
"Ev almaya niyetlenmiş ve bunun için bir miktar para ayırmış olsaydım, diyelim ki 100 bin TL'lik birkimim olsaydı ve üstünü kredi çekerek tamamlamayı planlasaydım… 100 bin TL'lik nakit paramla markalı konut projelerini dolaşır, özellikle 1+1 konutlardan edinmeye çalışırdım. Birkaç ay önce bulunduğu yere ve konumuna göre 120-130 bin TL tarife fiyatıyla satılan konutları şu anda 100 bin TL'ye alacağımı bilirdim. Gayrimenkul, orta ve uzun vadede, riske girmeden, maksimum kazanç vaat eden bir enstrüman. İhtiyaca yönelik olmasının yanında, yatırım için büyük bir güven limanı da olan gayrimenkul, o kadar sürprizli bir sektör ki, hiç değeri olmayacağını sandığınız ve ismini bile duymadığınız bir gecekondunun iki sokak ötesine yapılan rezidanslarla değerinin 6 ay içinde kat be kat arttığına çoğumuz şahit olabiliyoruz. 'Daha az evleneceğiz, hiç boşanmayacak aynı evde yaşayacağız, hep işsiz kalacağız!' Bu mümkün mü? İnsanoğlu yemek yediği, su içtiği kadar barınmak zorunda. Üretilen konutlar öyle ya da böyle satılacak, kiralanacak. Kimse sokakta yatmayacak. Büyük konut üreticileri 'Başladığımız konut projelerini elbette bitireceğiz. Endişe edilmesin' diyor. Hatta yeni başlayacak projelerin iptali de söz konusu değil. Reklam kampanyalarına tam gaz devam ediliyor. Proje satış ofislerinde hareketlilik var. Bu doğru. Gerçekten de konut alım-satımında sıfır noktasında değiliz. Özellikle ikinci el konutlarda hareketin bitmesi söz konusu olamaz. Çünkü evlenmeler, boşanmalar, taşınmalar durmadıkça, yani hayat devam ettikçe, barınma ihtiyacı kaçınılmaz."
Ali ÖZTÜRK /Hürriyet Seri İlanlar