Lüks daireye ilgi azaldı
Piyasaları menfi etkileyen küresel finansal kriz konut sektörünü de vurdu.
Soyak, Tepe İnşaat, Doğuş GYO gibi firmalar, konut ve ticari projelerini ekonomik şartlar sebebiyle erteledi. Yaşanan süreç, inşaat sektörünün ürettiği konutların niteliğinin değişmesine yol açtı. Daha çok üst gelir grubu için üretilen konutlarda satışların doyuma ulaşmasından hareket eden inşaatçılar, artık orta ve alt gelir grubuna yönelik projeleri gündemine alıyor. Bunun için şehir merkezindeki arsalara yüksek rakamlar ödemek yerine, kentin dışarısında olan arazilere yoğunlaşıyorlar. Sahip oldukları arsalara metrekaresi büyük ve pahalı projeler inşa etmek yerine küçük metrekareli, her keseye uygun ucuz konut üretme planı yapıyor. Bunun en önemli örneğini küresel krizin dillerden düşmediği bugünlerde Dumankaya İnşaat, İstanbul Tuzla Aydınlı'daki arsasında gerçekleştirdi. Adres adlı projede yer alan daireler 35 ile 75 metrekare arasında değişen büyüklüğe sahip. Daire fiyatları 39 bin ile 88 bin yeni lira arasında değişiyor. 19 bin 500 yeni liradan başlayan peşinat ve 120 aya kadar vade imkânının sunulduğu projeye ilgi büyük. Konutların büyük bölümü kısa sürede satıldı.
2006 yılından bu yana satışlarda yaşanan durgunluktan en büyük darbeyi büyük daireler aldı. Müşteri kitlesi fazla olan küçük metrekareli konutlar az da olsa satılırken, büyüklerin birçoğu elde kaldı. Gayrimenkul projelerine satış ve pazarlama danışmanlığı hizmeti veren Ediz Giray, inşaatçıların büyük konutları satabilmek için kara kara düşündüğünü belirtiyor. Danışmanlık için görüştükleri bir firmanın Ankara'daki bir projesini ziyaret ettiğini ifade eden Giray, "Firma 'satarım' düşüncesiyle büyük büyük konutlar inşa etmiş ve satamamış. Bizden yardım istediler. Biz bu danışmanlık talebini kabul etmedik. Çünkü satış ve pazarlamayı ne kadar iyi yaparsanız yapın, istediğiniz yöntemleri kullanın, büyük metrekareli konutları elden çıkarmak hele şu dönemde oldukça zor. Metrekare büyüdükçe maliyet de artıyor. Fiyat da belli bir yere kadar düşürülebiliyor. Bundan sonra büyük konut üretimi önemli ölçüde azalır." diyor.
Büyük konutların eski ilgiyi görmemesi, projelerde de değişiklikleri beraberinde getiriyor. Satışa çıkardığı projeleri yoğun talep gören Kiptaş, İkitelli Masko Evleri'nin projesinde değişikliğe gitme kararı aldı. Haziran 2008'de satışa çıkardığı 135 metrekare büyüklüğünde 360 konuttan oluşan Masko Evleri'ne talebin az olması sebebiyle henüz inşaatına başlamadığı bazı blokların projelerinde değişikliğe gitti. Bloklardaki konutların büyüklüğü 135 metrekareden 95 metrekareye çevrildi. Önümüzdeki günlerde satışa çıkarılması beklenen 95 metrekare konutlara ilginin yüksek olacağı tahmin ediliyor. Ucuz konutların ortalama metrekare fiyatı 1.000 ile 1.500 YTL arasında olacak. Fiyatlar, projenin yapılacağı bölgeye ve arsa fiyatlarına göre değişecek.
İsa Sezen/Zaman