Emlak Terimleri

Şehir ve Kasabalardaki Mahalle Muhtar ve İhtiyar Kurulları Tüzüğü!

Şehir ve Kasabalardaki Mahalle Muhtar ve İhtiyar Kurulları Tüzüğü 26 Nisan 1945 tarihinde 5991 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. İşte Mahalle Muhtar ve İhtiyar Kurulları seçimleri ve görevleri...

ŞEHİR VE KASABALARDAKİ MAHALLE MUHTAR VE İHTİYAR KURULLARI TÜZÜĞÜ 

 

 Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 4/4/1945, No : 3/2412 

 Dayandığı Kanunun Tarihi : 10/4/1944, No : 4541 

 Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 26/4/1945, No : 5991 

 Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3, Cildi : 26, S. 266 


BÖLÜM : 1 

Genel hükümler 

Madde 1 – Şehir ve kasabalarda mahalle muhtar ve ihtiyar kurullarının ne yolda seçilecekleri ve görevlerini nasıl yapacakları aşağıdaki maddelerde gösterilmiştir. 

 

Madde 2 – Şehir ve kasabalarda kurulu bulunan ve Belediye Kanununun (8)inci maddesine göre belediye meclisinin ve o yer idare kurulunun kararı ve valinin onaması ile yeniden kurulacak olan mahallelerde bir muhtar ve muhtarın başkanlığında bir ihtiyar kurulu bulunur. 

 

Madde 3 – Yapılacak işler bakımından bir kaç mahallenin bir muhtar ve ihtiyar kuruluna bağlanması veya bir mahallede birden fazla muhtar ve ihtiyar kurulu bulunması o kısımda oturan belediye seçmenlerinin çokluğu tarafından imzalı bir mazbata ile veya yerin en büyük mülkiye memurluğunca görülecek idari lüzum üzerine belediye meclisinin kararına ve o yerin en büyük mülkiye memurunun onamasına bağlıdır. 

 

Bu suretle mahallelerin birleştirilmesinde, muhtarlığa bağlanacak ev sayısının (1000) den fazla olmaması ve bir mahallede birden fazla muhtar bulundurulması halinde de bir muhtara verilecek ev sayısının (300) den az olmaması gözönünde tutulur. 


Apartımanlarda bir ailenin oturduğu her daire bu işde bir ev sayılır. Birmahallede birden fazla muhtar ve ihtiyar 

kurulu bulunursa bunlara birer sıra numarası verilir. 

 

Madde 4 – Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu, bir muhtar ile dört üyeden kurulur, kurulun dört yedek üyesi vardır. 


BÖLÜM : 2 

Muhtar ve ihtiyar kurullarının seçimi 

Madde 5 – Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu ile bunların yedek üyeleri mahalle halkı tarafından seçilir. Bu seçim her dört yıllık bir dönem sonunda yenilenir. 

 

Madde 6 – Bir seçim dönemi içinde her hangi bir sebeple olursa olsun seçimin yenilenmesi halinde yeni muhtar ve ihtiyar kurulu üyelerinin görevi o dönem so-nunda biter. 

 

Madde 7 – Seçimin belediye meclisinin belli seçim yılı içindeki Aralık ayında bitirilmesi şarttır. 

 

Madde 8 – Seçime katılmak ve oy vermek için: 

 1 – Türk olmak, 

 2 – Seçim başlamadan önce en aşağı altı aydanberi o mahallede oturmakda bulunmuş olmak, 

 3 – (18) yaşını bitirmiş olmak, 

 4 – Hırsızlık, kaçakcılık, dolandırıcılık, sahtecilik ve sahte kağıtları bilerek kullanmak, inancı kötüye kullanmak gibi 

yüz kızartıcı suçlardan biri ile veya ağır hapis cezasiyle hükümlü veyahut kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak, lazımdır. 

 

Madde 9 – Subaylar, erat, askeri memurlar ve polisler mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu seçimlerinde oya katılamazlar. 

 

Madde 10 – Mahalle muhtarlığına ve ihtiyar kurulu üyeliğine seçilmek için: 

 1 – Türk olmak, 

 2 – Seçim başlamadan önce en aşağı bir yıldanberi o mahallede oturmakta bulunmuş olmak, 

 3 – (25) yaşını bitirmiş olmak, 

 4 – Hırsızlık, kaçakçılık, dolandırıcılık, sahtecilik ve sahte kağıtları bilerek kullanmak, inancı kötüye kullanmak gibi 

yüz kızartıcı suçlardan biriyleveya ağır hapis cezasiyle hükümlü veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak, 

 5 – Türkçe okur yazar olmak, 

 şarttır. 

 

Madde 11 – Milletvekilleri, İl Umumi Meclisi üyeleri, subaylar, erat, askeri memurlar, yargıçlar, genel, özel ve katma bütçelerle idare edilen daire ve kurumlardan aylık alan memurlar, mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu üyeliğine 

seçilemezler. 

 

Madde 12 – Muhtar ve üye olmak için gereken ve (10) uncu maddede yazılı olan şartlardan her hangi birine bozukluk gelir veya (11) inci maddedeki durumlardan her hangi biri gerçekleşirse muhtarlık ve üyelik sıfatı kalkar. 


Muhtar ve ihtiyar kurulu üyelerinin talim ve manevra maksadiyle 45 gündenfazla silah altına alınmaları halinde de yukarıki hüküm uygulanır.Ancak bu sıfatın kalktığına ve üyelerden birinin çekilmesinin kabulüne veya vazifeye devamsızlık 

sonucu bir üyenin çekilmiş sayılmasına,seçimi onamağa yetkili bulunan makamlarca karar verilir. 

 

Madde 13 – Ana, baba, büyük ana, büyük baba, evlat, kardeş, kaynana, kayınbaba, büyük kaynana, büyük kayınbaba, damat, gelin, enişte, kayınbirader, baldız ve görümceler mahalle muhtar ve ihtiyar kurulunda birleşemezler. 

 Birleşmeye engel derecedeki hısımlık muhtarla ihtiyar kurulu üyelerinden birisi arasında olursa üye olanın yerine en çok oy almış bulunan yedek üye getirilir. 

 İhtiyar kurulunda birleşmesi yasak olanlar seçilmiş ise en çok oy kazanmış olan,bu da eşit ise evli olan ve evlilerden yaşı büyük olan ve bu da eşit ise çocuğu çok olan üyelik sıfatını alır. Çocuk sayısının da eşitliği halinde kiminalınacağı ad 

çekme ile belirtilir. 

 

Seçimden sonra dünür olanlar da yukarki hükümlere bağlıdır. 

 Madde 14 – Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu seçimi en büyük mülkiye memuru-nun veya memur edeceği kimsenin gözetimi altında yapılır. 

 

Madde 15 – Seçime,belediye seçimi için Belediye Kanununun (34) üncü maddesine göre yapılmış olan son defterler 

esas tutulur. Bunun için yerin en büyük mülkiye memurunun emriyle belediyelerce bu defterlerin ikişer örnekleri çıkartılarak 

seçim komisyonuna verilir. 

 

Madde 16 – Yerin en büyük mülkiye memuru, muhtar ve ihtiyar kurulu seçiminin yapılması için, son belediye seçimine esas olan defterlerden (10) ve (11) inci maddelerde yazılı niteliklerde oldukları yapacağı soruşturma ile anlaşılan 

her mahalle halkından üçer kişilik birer (seçim komisyonu) kurar ve işi komisyonaayrılan kimselere yazı ile bildirir. 

 

Madde 17 – Seçimin nerede, ne gün ve saat kaçtan kaça kadar yapılacağı, oylarbir günde sandığa atılamayacaksa kaç gün mühlet verileceği ve son günde hangisaate kadar oyların kabul olunacağı seçime başlanmadan en az üç gün önce yerin en 

büyük mülkiye memuru tarafından seçmenlere duyurulacak şekilde uygun araçlarla ilan olunur. 

 

Madde 18 – Seçim için belirtilen gün, saat ve yerde sandığa oy pusulaları atılmağa başlanmadan önce seçim komisyonu, orada hazır bulunanlara sandığın boş olduğunu gösterdikten sonra dört tarafını sicimle bağlayıp düğüm yerlerini 

mühürler. Sandığın başka başka anahtarlarla açılır iki kilidi, üzerinde ince birmektup sığacak kadar yarığı bulunur. Seçim bir 

günde bitmezse oy atılması için belirtilen son dakikada oy atılacakyarık komisyon tarafından seçmenlerden en az üç kişinin 

önünde bir kağıtla kapatılarak dört tarafından mühür mumu ile mühürlenir ve iş bir zabıtla belirtilir.Sabahları belli saatte gene 

öylece açılır ve iş gene bir zabıtla belirtilir. Sandık en büyük mülkiye memurunun uygun göreceği yerde saklanır. 


 Madde 19 – Her seçmen kendi oy pusulasını getirip seçim komisyonu önünde sandığa atmakla ödevlidir. Hiç bir

sebep ve suretle başkasının adına sandığa se- çim pusulası atılamaz. Seçim pusulasında seçmenin adı,soyadı,adresi,imzası 

veyamühürü bulunur. Her seçmenin elinde nüfus kağıdı olduğu halde seçim sandığının başına gelerek seçim defterindeki adı 

karşısını imzalaması ve Türkçe okuyup yazmak bilmiyorsa mühür veya parmak basması gerektir. 

 

Madde 20 – Muhtar ve ihtiyar kurulu üyelikleri seçimi bir arada yapılır.Herseçmen oy pusulasında muhtarlık için bir 

kişinin ve ihtiyar kurulu üyeliği içinde (8) kişinin adını yazar.Yazmak bilmiyenler güvendikleri kimseye sandık başında 

yazdırırlar. 

 

Madde 21 – Oy verilmesi için belirtilen sürenin sonunda seçim defterine konulan imza, mühür veya işaretlerin 

sayısı, mahallede seçim hakkına sahip olanların sayısı ile karşılaştırılarak yarısından eksik olduğu anlaşılırsa iş seçim 

komisyonu tarafından bir zabıtla belirtilir. Bu halde seçim süresi yerin en büyük mülkiye memuru tarafından üç gün uzatılır 

ve uzatma işi bu makamca seçmenlere duyurulacak şekilde uygun araçlarla ilan olunur. Bu sürenin sonunda oya katılanların 

sayısına bakılmayarak sandık açılır. 

 

Madde 22 – Seçim bittikten sonra sandık, seçmenlerden hazır bulunanlardan en az üç kişinin önünde seçim 

komisyonu tarafından açılır.Oyların sınıflanması aynı günde bitirilemezse oy pusulaları sandığa konur ve sandık (18) inci 

madde hükümlerine göre kapatılarak saklanır. 

 

Madde 23 – Sandık açıldıktan sonra oy pusulaları sayılarak seçim defterine konulan imza, mühür ve işaretlerin 

toplamiyle karşılaştırılır.Oy pusulaları imza, mühür ve işaret toplamından az veya çok çıkarsa, seçim bozuk sayılarak iş 

birzabıtla belirtilir ve seçim yenilenir. 

 

Madde 24 – Oy pusulalarının toplam bakımından seçim defterindeki imza, mühür ve işaretlere uygun olduğu 

anlaşıldıktan sonra aşağıdaki şekilde sayılmasına başlanır : 

 A) Yazısı okunmıyan pusulalarla seçilenin kim olduğu belli olmıyan pusulalar bir tarafa ayrılır. 

 B) Muhtarlık ve üyelik niteliklerini taşımıyan adlar hesaba katılmaz. 485 

 C) Muhtarlık için bir kişiden fazla ad yazılmış ise birinciden ve üyelik için (8) kişiden fazla ad yazılmış ise (8) 

inciden sonrakiler hesaba katılmaz. 

 D) Seçim pusulalarının sayılması ve sınıflanması bu suretle tamamlandıktan sonra en çok oy kazanandan başlayarak 

sırasiyle her adayın kaç oy almış olduğu muhtar için ayrı, ihtiyar kurulu üyeleri için de ayrı olmak üzere belirtilir. 

 E) Eşit oy kazananlardan evli olan, evlilerden yaşı büyük olan, bu da eşit ise çocuğu çok olan üstün tutulur. Çocuk 

sayısında eşitlik varsa ad çekme yapılarak adı önce çıkan sırada öne geçer. 

 F) Muhtarlık oylarının sınıflanmasında en çok oy aldığı anlaşılan, muhtarlığa; ve ihtiyar kurulu üyeliği oylarının 

sınıflanmasında da en çok oy kazanandan başlayarak dört kişi asıl üyeliğe ve dört kişi de yedek üyeliğe ayrılır. 

 

Madde 25 – Oyların sınıflanması yapıldıktan sonra seçim komisyonu tarafından bir mazbata yapılarak yerin en 

büyük mülkiye memurluğuna verilir. 

 Bu mazbatada: 

 A) Seçimin başlama ve bitme tarihi, 

 B) Sandığın ne zaman ve kimlerin önünde açıldığı, 

 C) Oy pusulalarının kaç tane çıktığı ve seçim defterindeki adların kaç tanesinin karşısına imza veya işaret konulmuş 

ve kaç adın karşısı boş kalmış olduğu, 

 Ç) Oy pusulalarından kaç tanesi ne sebeple geçer sayılmadığı, 

 D) Geçer sayılan oy pusulalarının sınıflanması sonucunda hangi adların ençoktan en aza doğru kaç oy kazandığı 

(muhtarlık için ayrı, ihtiyar kurulu üyeliği için ayrı), 

 E) Muhtarlığa, asıl ve yedek üyeliklere kimlerin ayrıldığı, 

 F) Seçimin kanuna aykırı yapıldığı mahalle halkından biri tarafından haber verilir veya ileri sürülürse bunun neden 

ibaret olduğu, 

 gösterilir. 

 

Madde 26 – Mahalle muhtarlığı ile ihtiyar kurulu asil ve yedek üyelerininseçimi il merkezine bağlı yerlerde valinin 

ve ilçe içindeki yerlerde kaymakamınonamasiyle kesinleşir. 

 Seçim mazbatası kesinleştikten sonra dosyasında saklanarak tasdikli bir ör-neği iş gördüğü yerde asılmak üzere 

muhtara gönderilir. 

 

Madde 27 – Muhtar ve ihtiyar kurulu seçimlerinde bu tüzük hükümlerine aykı-rılık olduğu bir ay içinde seçimi 

onamağa yetkili makamlar yanında ileri sürülebilir. Gerek bu ve gerek (25) inci maddenin (F) fıkrasına göre böyle bir ileri 

sürme seçim mazbatasında yazılmış bulunduğu halde bu makamlar tarafından soruşturma yapılarak kağıtları mahallenin bağlı 

bulunduğu ilçe veya il idare kuruluna verilir. 486 

 İdare kurulları bu kağıtları inceliyerek en çok bir ay içinde kararını verir. İdare kurullarının verecekleri bu kararlara 

karşı her hangi bir makamaitiraz edilemez. Karar seçimin bozulması yolunda ise en çok bir ay içinde yeniden seçim yapılır. 

Bunun için yeni bir seçim komisyonu kurulur. Seçimin bozulması seçim komisyonunun yaptığı hatalara dayanıyorsa 

komisyon hakkında (31) inci maddenin (Ç) fıkrası hükmü uygulanır. 

 

Madde 28 – Seçimi onanmıyan muhtarın yerine bir ay içinde bir başkası seçilir ve seçimi onanmıyan üyelerin yerine 

kendilerinden sonra oy kazanmış olan yedek üyelerden biri getirilir. Yedek üyelerden de bir veya bir kaçının seçimi 

onanmamak suretiyle asıl üyeliğe getirilecek yedek üye kalmazsa bir ay içindeboş üyelik sayısınca asıl ve tam sayıda da 

yedek üye seçimi yapılır. 

 

Madde 29 – Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulları görevlerini yapmakta savsadıkları halde vali veya kaymakamlar 

kendilerine yazılı uyartıda bulunurlar. Bu uyartıya aldırmayarak direnenlerin işten eli çektirilerek yerlerine- varsa - gerikalan 

üyelerden vekil tayin olunur. 

 İşten el çektirilenler hakkındaki kağıtlar en kısa bir zamanda idare kurulunca incelenerek verilecek karara göre ya 

görevlerine yeniden başlattırılır veya görevlerine son verilir. 

 

Madde 30 – Muhtarlık ölüm, çekilme, vazifeden çıkarılma, seçimin onanmaması, 45 günden fazla askere alınma gibi 

sebeplerle veya her hangi başka bir şekilde boş kalırsa, yenisi seçilinceye kadar vali veya kaymakam mahalle ihtiyar kurulu 

üyelerinden birini muhtarlık görevlerini yapmağa yetkili kılar. Mahalle ihtiyarkurulu üyeliğinde boş yer olursa bu yer yedek 

üye ile doldurulur. Yedek üye kalmamış bulunursa boşluk sayısınca yeniden seçim yapılır. Yeni seçimler bir ay içinde 

yapılır. 


BÖLÜM : 3 

Seçim cezaları 

 Madde 31 – Muhtar ve ihtiyar kurulları seçimlerinde yapılan yolsuzluklar hakkında 4541 sayılı kanunun 15 inci 

maddesi delaletiyle 1580 sayılı BelediyeKanununda yazılı) aşağıdaki hükümler uygulanır : 

 A) Sahte bir ad ve sıfat takınarak ve seçim hakkından yasaklı olduğunu saklıyarak kendisini seçim defterine 

yazdıranlar bir haftadan aşağı olmamak üzere hafif hapisle cezalandırılırlar. 

 B) Kendi seçilmek veya başka bir kimseyi seçtirmek kastiyle tehdit edenler, bir haftadan aşağı olmamak üzere hafif 

hapisle beraber beş liradan iki yüz liraya kadar hafif para cezasiyle cezalandırılırlar. 

 C) 

Seçim sandığını yetkisi dışında açan, seçim işiyle ilgili resmi kağıt vedefterleri ve seçim komisyonunun beli

rttiği süre içinde açıkta duran ilanları ve seçim cetvellerini ve oy puslalarını çalan veya parçalayan lar ve seçim 

işlerini önleyenler hakkında bir aydan aşağı olmamak üzere hafifhapis ile beraber ayrıca yirmi beş liradan iki yüz liraya kadar 

hafif para cezası hükmolunur. 

 487 

 

 Ç) Seçim komisyonu üyelerinden bir veya bir kaçı veya hepsi her ne suretle olursa olsun seçimi ve tarafsızlığı 

bozacak bir iş yaparlarsa altı aydan aşağı olmamak üzere hafif hapis veya elli liradan iki yüz liraya kadar hafif para cezasiyle 

veya bu cezaların her ikisiyle birlikte cezalandırılırlar. 

 D) Seçim işlerinde memurluk yetkisini kötüye kullanan Hükümet memurları Türk Ceza Kanununa göre 

cezalandırılırlar. 

 E) Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu seçimleriyle ilgili kamu hakları davalarında zaman aşımı süresi, hükümden önce 

altı ay, hükümden sonra bir yıldır. 

BÖLÜM : 4 

Mahalle muhtar ve ihtiyar kurullarının görevleri 

 Madde 32 – Mahalle muhtar ve ihtiyar kurullarının göreceği işler şunlardır: 

 1 – (Nüfus Kanunu) na göre: 

 A) Kendilerini nüfus kütüğüne yazdırmamış olanlara ilmühaber vermek. 

 B) Nüfus kağıdını kaybedenlere,kendi imzalariyle verecekleri bildirime dayanarak ilmühaber vermek. 

 C) Doğum olaylarını nüfus idarelerine bildirmekle ödevli olan baba,veli veya vasilerin dolduracakları olay 

ilmühaberlerini onamak. (Bu ilmühaberlerde doğan çocuğun adı, soyadı, doğduğu yer, tarih ve günü, baba ve anasının 

adlariyle soyadları, mahalle,sokak ve ev numarası, şahitlerin adları, soyadları, yaptıklarıiş ve oturdukları yer gösterilir.) 

 Ç) Ölüm olayları için bulunduğu nüfus dairesine (ölüm gününden başlıyarak en çok on gün içinde) ilmühaber 

vermek. (Bu ilmühaberde ölenin ve baba ve anasınınadlariyle soyadları, ölenin evli olup olmadığı,evli ise kimin koca veya 

karısı olduğu,yaşı,işi,doğduğu yeri,ölümünün sebebi, günü ve mümkün ise saati yazılır.) 

 D) Yerleşmek maksadiyle veya altı aydan fazla devam edecek misafirlik suretiyle yapılacak yer değiştirmelerinin 

kütüklere yazılması için ilgililere ilmühaber vermek. 

 E) Sanat,sıfat, mezhep ve şekiller gibi hallerin nüfus kütüklerine yazılması için isteyenlere ilmühaber vermek. 

 2 – (1111) sayılı Askerlik Kanunu hükümlerine göre: 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  488

 A) Her yıl askerlik çağına giren erkeklerin nüfus kütüğündeki künyelerini gösteren cetveller üzerine gereken veya ilk 

ve son yoklama memurları veya askerlik şubeleri tarafından istenilen her türlü bilgileri vermek. 

 B) Sorulacak işler hakkında bilgi vermek üzere askerlik meclislerinde hazırbulunmak. 

 C) Askerlik şubelerince hazırlanan çağrı puslalarını imza karşılığında alarak puslalarda yazılı olanlar, mahallelerinde 

iseler, kendilerine, değil iseler ana, baba, kardeş veya başka hısımlarına bildirmek ve puslalarda gösterilen gündeçağrılanları 

çağrı puslalariyle birlikte alarak askerlik meclisine gitmek ve çağrı üzerine gelmemiş olanlardan mahallelerinde 

bulunmıyanların nerede, ne gibi işlerde bulunduklarını, mahallelerinde bulundukları halde askerlik meclisine gelemiyecek 

derecede hasta veya çürük olanların hastalıklarını veya çürüklüklerini ve hapiste olanlar varsa ne için ve nerede mahpus 

olduklarını ve kaç gün hapis kalacaklarını, orta veya yüksek okullarda okuyanlar varsa, hangi okulda ne vakitten beri 

okumakta olduklarını askerlik meclisine bildirmek. 

 Ç) Yoklama gününde yoklama cetvelindeki adlar okunurken adları okunanların gelip gelmediklerini ve gelenleri 

cetvelde yazılı ad sahipleri olup olmadıklarını sorulacak soru üzerine bildirmek. 

 D) Askere yollama tarihinden başlıyarak sonu belirsiz kalanlar hakkında şahadetname vermek. 

 Eratın sonunun belirsiz sayılması için: 

 1 – Askerlik şubesi kayıtlarında askere gönderildiği yazılı olduğu halde yollama tarihinden başlıyarak beş yıl resmi 

bir haber veya kıtasınca tasdiklibir mektubu gelmemiş bulunmak, 

 2 – Kıtaya girdiği hakkında şube veya kıtalarında kaydı bulunduğu halde otarihten başlıyarak beş yıl aynı suretle bir 

haber alınmamış bulunmak, 

 şarttır. 

 E) En büyük mülkiye memuru tarafından gönderilen ve askere çağrılanların adlarını taşıyan cetvelleri imza 

karşılığında alarak cetvellerde adları yazılı askerleri çağırıp istenilen güne kadar hazırlanmalarını ve belli günde askerlikşube 

merkezinde bulunmalarını kendilerine, eğer mahallerinde değil iseler ana, baba, kardeş veya hısımlarından kim varsa onlara 

bildirmek ve mahallerinde bulunmıyanların nerede bulunduklarını ve ne iş yaptıklarını ana, baba, kardeş ve başka 

hısımlarından veya bildiklerinden sorup soruşturarak ve bulundukları yerleri bilinmiyenlerin ne vakitten beri mahalleden 

çıkmış olduklarını anlıyarak cetveldeki adları karşısına yazmak ve cetvelin altını onamak ve bu cetveli ve istenilenleri 

çağrılan günde beraber alarak en büyük polis amirine ve jandarma komutanına teslim etmek. 

 F) 

Toplanma gününde hazır bulunarak gelmiyenlerin, gelmemeleri hastalık veya mevkufluk veya mahpusluk gibi bir s

ebepten ileri gelip gelmediği hakkında ilgili memurlar tarafından istenilecek bilgiyi vermek ve anılan sebeplerle 

gelemediklerinden dolayı bir ay süre ile yollanmaları geciktirilmiş olan kimseler için yeniden şahadetname veya rapor alarak 

şubelerine göndermek. 489 

 G) Askerlik çağında olanlardan on beş günden fazla bir süre ile şubenin bulunduğu yerden dışarıya çıkmak 

isteyenlerin, çıkmadan önce gidecekleri yerlerhakkında verecekleri haberleri kaydetmek ve şubelerine bildirmek ve 

mahallerinde on beş günden fazla oturan yabancıları yoklama sırasında, kaçak, kalıntı,yoklama kaçağı, izinsiz ve saklıları her 

zaman şubelere bildirmek. 

 3 – (1525) sayılı (Şose ve Köprüler Kanunu) na göre: 

 A) Yol vergisiyle ödevli olanlar için her yılın Şubat ayı başından Nisan ayı sonuna kadar özel muhasebelerinden 

verilecek cetvelleri doldurup geri vermek. 

 B) Daimi veya geçici tahsildar tayini mümkün olmıyan yerlerde yol paralarını alıp ilgili özel muhasebe dairesine 

vermek. 

 C) İl genel meclislerince her yıl tayin edilen yapı süresinin bitmesindenbir ay sonra kendi mahallelerinde oturan ve 

ödevlerini çalışmaksuretiyle yapacak olanların belgelerini denetliyerek bu ödevlerini yapmaktan kaçınmış olanlarvarsa, 

bunların cetvellerini ilgili özel muhasebeye vermek. 

 4 – (1O86) sayılı (Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu) na göre: 

 A) Sulh hakimleri önünde görülecek davalarla ilgili vekalatnamelerdeki imzaları onamak. 

 B) Adli kağıtların tebliği için gösterilen konutlarda tebliğ yapılabilecek kimse bulunmadığı zaman posta müvezzileri 

tarafından bırakılacak kağıtları almak. 

 C) İmza koyamıyan veya yazı bilmiyen kimsenin kullanacağı mührü veya el ileyapacağı işareti onamak. 

 Ç) Adli müzaheret isteğinde bulunanların mahkemeye verecekleri şahadetnameleri yazmak (Bu şahadetnamelerde 

isteklinin sanat ve sıfatı, varlığının ve Devlete vermekte olduğu verginin miktarı ve ailesinin durumu ve dava giderini 

vermeğe erki olmadığı yazılır.) 

 5 – (1412) sayılı (Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu) na göre: 

 A) Yargıç veya cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın kolluk tarafından evlerde veya iş görülen yerlerle kapalı yerlerde 

yapılacak aramalarda hazır bulunmak. 

 B) Bir davayı temyiz isteğinde bulunacak kimselerin yatırmak ödevinde bulundukları depo parasını yatırmaktan 

ayrıklı tutulabilmeleri için fakir oldukları hakkında ilmühaber vermek. 

 6 – (Hayvan sirkatinin meni hakkındaki kanun) hükümlerine göre: 

 A) Hayvanını satmak isteyenlerle hayvan satın alanlara ilmühaber vermek. 490 

 B) Ödettirilmesi gereken çalınmış hayvan bedelini mahalle halkına paylaştırmak.

 C) Hayvan hırsızları ve yatakları hakkında zabıt tutarak kolluğa vermek. 

 7 – (797) sayılı (Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu) hükümlerine göre: Mahallede her geçen ay içindeki ölüm 

olaylarını ertesi ayın on beşine kadar va-ridat dairelerine yazı ile bildirmek. 

 8 – (Tahsili Emval Kanunu) hükümlerine göre: 

 A) Yapılacak hacizlerde hazır bulunmak. 

 B) Borçlarını ödemekte direnenlerin varlıkları olup olmadığı hakkında ilmühaber vermek. 

 9 – (393) sayılı (Muzır hayvanların itlafı hakkındaki kanun) hükümlerine göre: 

 Hayvanların öldürülmesi için kullanılacak silah ve başka şeyleri mücadele mevsiminde mücadele kurulundan 

makbuz karşılığında alarak zararlı hayvanları öldürmekle ödevli bulunan şehir ve kasaba halkına dağıtmak ve mevsimin 

sonunda silahları ve kullanılmamış maddeleri toplayarak mücadele kuruluna teslim etmek. 

 10 – (1580) sayılı (Belediye Kanunu) na göre:Seçim işinin yapılmasına bakmak üzere belediye başkanı veya belediye 

şubemüdürleri tarafından yazı ileverilecek haber üzerine mahalle halkı arasından belediye seçim hakkı olanlardan, okur 

yazarlar üstün tutulmak üzere,gizli oyla iki kişi seçmek. 

 11 – (Tedrisatı İptidaiye Kararnamesi) ne göre: 

 A) Her yıl ilk okullar açılmadan on beş gün önce semtin bağlı bulunduğu ilkokulun başöğretmeni ile birlikte mahalle 

sınırı içinde oturan ve mecburi öğretim yaşında olan çocukların cetvellerini yaparak mühürlemek. 

 B) Bu cetvellerde adları yazılı çocuklardan okula devam etmek ödevinde olanları, okulların açılmasından önce on beş 

gün içinde velilerine bildirmek. 

 C) İlkokula devam etmeyen çocuklar hakkında yapılacak her türlü bildirme vetakiplere aracılık etmek. 

 12 – (2613) sayılı (Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu) na göre: 

 Kadastro komisyon veya postaları, keşif, ölçme ve incelemeler yapmak için konutlara girerlerken komisyon veya 

posta başkanlarının istekleri üzerine hazırbulunmak. 

 13 – (2644) sayılı (Tapu Kanunu) hükümlerine göre: 

 A) Sahiplerinin verecekleri bildirimle yetinilerek yapılacak malını ve hakkını kullanma işlemlerinin dışında kalan 

gayrı menkul mallara ilişkin bağıt ve kütüğe geçirme işlerinde gayrimenkulün sınırı ve diğer vasıfları hakkında sahipleri 

tarafından verilecek bildirimleri onamak. 491 

 B) Medeni Kanunun yürürlüğe girmesi tarihinden önce ölen kimselerin mirasçıları tarafından yaptırılacak intikal 

işlerinde ilmühaber vermek. 

 C) Kayıt ve senetlerine fotoğraf yapıştırmak isteyenlerin hüviyetlerini ve işin ilişkin olduğu gayrimenkulün sahibi 

olduğunu gösterir ilmühaber vermek. 

 Ç) Tapu işlemlerinde tapu dairelerince istenilecek hüviyeti onama ilmühaberlerini vermek. 

 14 – Mahallede oturanlarla yakından ilgilenerek mahalleye girdiğini haberaldığı hüviyeti belirsiz, ve şüpheli kimseler 

hakkında kolluğa haber vermek. 

 15 – (1593) sayılı (Umumi Hıfzıssıhha Kanunu) na göre haber verilmesimecburi olan salgın ve bulaşıcı insan 

hastalıklarını haber aldığı gün hemen şehir ve kasabada bulunan resmi sağlık kurumlarından birine ve en büyük 

mülkiyememuruna yazı ile bildirmek. 

 16 – (1234) sayılı (hayvanların sağlık zabıtası hakkındaki kanun) hükümlerine göre haber verilmesi mecburi olan 

salgın ve bulaşıcı hayvan hastalıklarını haber aldığı gün hemen şehir ve kasabada bulunan resmi veteriner kurumlarından 

birine ve en büyük mülkiye memuruna yazı ile bildirmek. 

 17 – (2906) sayılı (Nebatları Hastalık ve Zararlı Böceklerden Koruma Kanunu) hükümlerine göre bitkilere zarar 

veren böceklerin çıktığını haber aldığı gün hemen şehir ve kasabada bulunan resmi ziraat kurumlarından birine ve en 

büyükmülkiye memuruna yazı ile haber vermek. 

 18 – Yardıma muhtaç olanlara fakirlik ihtiyaç ilmühaberlerini vermek. 

19 – Mahallede oturanlar hakkında resmi kurumlar tarafından istenilen iyihal kağıtlarını yazmak ve konut senedini 

onamak. 

 20 – Bakanlar Kurulunca,halkın ihtiyaçlarını karşılamak ve kamu hizmetlerini kolaylaştırmak üzere karar altına 

alınacak işlerden o mahalleye ilişkin kısımları uygulamak, 

 (Bu işlerin nasıl görülecekleri hakkında kararlarda ayrıca açıklık varsa buyolda,yoksa ihtiyar kurullarının çokluğu ile 

görülür.) 

 21 – (1918) sayılı (Kaçakçılığın men ve takibine dair kanun) hükümlerine göre: 

 A) Kanunun kaçakçılık saydığı eylemleri, bunları önlemek ve kovalamakla ödevli bulunan en büyük mülkiye 

memuruna, gümrük ve tekel memurlarına veya polis müdürü, merkez memuru, komiser, muavin ve memurlarından birine 

veya jandarma komutan, subay ve eratından birine veya sınır ve kıyılarda gümrük muhafaza kıtaları subay,erat ve 

memurlarından birine yazı ile haber vermek. 

 B) Kaçakçılık eylemlerini önlemek ve kovalamakla ödevli memurların bulunmadığı yerlerde kendisi kaçakçılığı 

önlemek ve kovalamakla 492 

beraber işi hemen gümrük ve tekel memurlariyle en büyük mülkiye memuruna bildirmek. 

 C) Kaçak eşya bulunduğundan şüphe edilen özel evlerde ve herkese açık bulunmadıkları zaman dükkan, mağaza, 

ticaret veya alış veriş yapılan özel evler, depo, ambar, antrepo, han, otel, pansiyon, sinema, tiyatro, gazino, kahvehane, bar, 

dansing ve bunlara benzer yerlerle eklentilerinde yapılacak aramalarda hazır bulunmak. 

 22 – (904) sayılı (Islahı Hayvanat Kanunu) hükümlerine göre: Mahallelerinde bulunan aygır ve buğaları muayeneleri 

yapılmak üzere ilgili veteriner veya ziraat memurlarına bildirmek. 

 23 – (541) ve (1056) sayılı (Pamuklara arız olan haşarat ve emrazın imha ve tedavisi ve tohumlarının islahı 

hakkındaki kanunlar) hükümlerine göre: 

 Pamuk mahsulüne her hangi bir böcek veya geçici bir hastalık geldiğinde: 

 Hükümetçe ilan edilen fenni kısıntı ve usullere uyduklarını gösteren ziraatidarelerinin şehadetnamesini almadan 

pamuk çekirdeği,pamuk ve çekirdekli pamuk,koza,pamuk bitkisi ve kısımlarını kullanan,saklayan,bir yere bırakan veya 

memleket içinde hastalıksız ve pamuk bölgesi olan yerlere taşıyanları en büyük mülkiye memuruna bildirmek. 

 Madde 33 – I - Yukarki maddede yazılı görevlerden muhtarın yalnız olarak göreceği kısımlar şunlardır: 

 (1) sayılı bendin (B.D.E) harflerinde, 

 (2) sayılı bendin (G) harfinde, 

 (3) sayılı bendin (B) harfinde, 

 (7,14,15,16,17,23) sayılı bendlerde, 

yazılı işler. 

 II – Bu görevlerden ihtiyar kurulunun çokluğu ile görülecek kısımlar şunlardır: 

 (1) sayılı bendin (A) harfinde, 

 (2) sayılı bendin (A.B.C.Ç.D.E.F ) harflerinde, 

 (3) sayılı bendin (A.C.) harflerinde, 

 (4) sayılı bendin (A.C.Ç) harflerinde, 

 (5) sayılı bendin (B) harfinde, 

 (6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 18, 19, 22) sayılı bendlerde, 

yazılı işler. 

 III – Bu görevlerden muhtarların iki şahit önünde görecekleri kısımlar şunlardır: 

 (1) sayılı bendin (C.Ç) harflerinde, 

yazılı işler. 493-509 

 IV – Bu görevlerden yalnız iki üyenin göreceği kısımlar şunlardır:

 (5) sayılı bendin (A) harfinde, 

 (21) sayılı bendin (C) harfinde, 

yazılı işler. 

 V – (4) sayılı bendin (B) harfinde yazılı görev muhtar veya ihtiyar kurulu üyelerinden her hangi biri tarafından ve 

(21) sayılı bendin (A, B) harflerinde yazılı görevler muhtar ve ihtiyar kurulu üyelerinden her biri tarafından yapılır. 

BÖLÜM : 5 

Harçlar ve tarifeler 

 Madde 34 – Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulları tarafından (vatandaşların kendi özlük işlemlerine esas olacak 

nitelikte olmak üzere) görülecek hizmetlerekarşılık olarak ilgili iş sahiplerinden harç alınır ve alınan harç miktarı gerek iş 

sahiplerine verilen her türlü kağıtlarda ve gerek muhtarlıkta bulunan harçdefterinde gösterilir. 

 Madde 35 – Muhtarların hangi işlerden ne miktar harç alacakları her yılbaşında il içindeki bütün şehir ve kasabalar 

için il idare kurullarınca kararlaştırılacak bir tarife ile belirtilir ve ilan olunur. 

 Muhtarlar bu tarifenin valiler tarafından tasdikli bir örneğini muhtarlıkodasında iş sahiplerinin görebilecekleri yerde 

asılı olarak bulundurmak ödevindedirler. 

 Madde 36 – Harç tarifesinin yapılmasında tarifenin uygulanacağı şehir veya kasabanın ekonomi durumu, halkın 

geçim düzeyi ve yaşama şartları ve bu harçları ödeme yeteneği gözönünde tutulacağı gibi muhtarlık işlerinin yürütülmesi 

içingerekli olan kira,ısıtma,aydınlatma ve hizmetçi ücreti gibi giderler de gözetilir. 

 Madde 37 – Fakirlikleri,en büyük mülkiye memuru tarafından kabul edilenlerden ve kanun ve tüzüklerin bir kamu 

hizmeti olarak muhtarlara ve ihtiyar kurullarına yüklettiği görevlerden harç alınmaz. 

 Madde 38 – Muhtarlık işlerinden alınacak harçlar yalnız muhtarlara aittir. Muhtarlık işlerinin yürütülmesi için 

gerekli olan kira,ısıtma,aydınlatma,hizmetçi ücreti,kırtasiye gibi giderler bu harçlardan ödenir. 

BÖLÜM : 6 

Türlü hükümler 

 Madde 39 – Muhtar, kendisine çalışma yeri olarak belli bir yer ayırmak vebu yerde gündelik işlerini görmeğe 

yetecek kadar günün belli saatlerinde bulunmak ve bunu mahalle halkına ilan etmek ve yerin en büyük mülkiye memuruna 

bildirmek ve çalışma yerinin giriş kapısının uygun bir yerine muhtarlığın başlığını taşıyan bir levha koymak ödevindedir. 494-510 

 Madde 40 – İhtiyar kurulu asli üyeleri haftada en az iki defa belli saatlerde muhtarın çalışma yerinde toplanmak 

ödevindedirler.Bu saatlerin dışında muhtarın çağrısı üzerine toplanırlar. 

 Madde 41 – Muhtar ve ihtiyar kurulu üyeleri, görevlerini günü gününe görürler ve her hangi makbul sebepler 

olmadıkça halkın işlerini hiç bir suretle bir günden fazla alıkoyamazlar. 

 Madde 42 – Muhtarlar,örneği,Dahiliye Bakanlığınca belirtilecek şekilde resmi mühür kullanırlar.İki veya daha fazla 

mahallelerin bir muhtar ve ihtiyar kuruluna bağlanmasında, mühürün örneği bozulmamak şartiyle bağlanan mahallelerin 

adları mühürde yazılır. Bir mahallenin birden fazla muhtar ve ihtiyar kuruluna ayrılmasında da muhtarlığın mahallede aldığı 

numara yazılır. 

 Muhtarlar, her türlü kağıtlara basdıkları mühürün kenarına, imzalarını koymakve ayrıca kağıtların uygun bir yerine 

adreslerini, başlıklarını, ad ve soyadlarını yazmak ödevindedirler. 

 Muhtarlık mühürü, yalnız muhtarlarda veya vekillerinde bulunur ve yalnız bunlar tarafından kullanılır ve saklanır. 

 Madde 43 – Muhtarlık resmi mühriyle muhtar ve ihtiyar kurulu üyelerininimzaları ve adresleri,en büyük mülkiye 

memuru tarafından onanarak il ve ilçe yazı kalemleriyle bucak müdürlüklerine ve mahkeme kalemlerine,maliye,özel idare, 

nüfus,tapu ve polis dairelerine ve askerlik şubelerine en büyük mülkiye memuru eliyle verilir. 

 Madde 44 – Muhtarların kullanacakları her türlü defter, fiş, ilmühaber, şehadetname ve başka kağıtlardan gerekli 

görülenlerin örnekleri Dahiliye Bakanlığınca yapılır ve kendilerine bildirilir. Muhtarlar bu örneklere uygun defter, fiş, 

ilmühaber, şehadetname ve başka kağıtlar kullanmak ödevindedirler. 

 Dahiliye Bakanlığı bu örnekleri yaparken istatistik işleriyle ilgili olanları hakkında İstatistik Genel Direktörlüğünün 

de düşüncesini alır. 


 Madde 45 – Mahalle bekçileri, mahalle muhtar ve ihtiyar kurullarına, görevlerini yapmakta yardım etmekle ödevlidirler.Muhtarlar bunun için gerektiğinde bekçinin bağlı bulunduğu polis merkezine veya jandarma komutanlığına baş 

vururlar. 

 

Madde 46 – Muhtarlar, her hangi zaruri bir sebeple geçici bir zaman için görevlerinden ayrılmak istediklerinde 

yerlerine ihtiyar kurulu üyelerinden birini vekil bırakmak suretiyle işi,yerin en büyük mülkiye memuruna bildirirler. 

 

Madde 47 – Şehir ve kasabalarda mahalle muhtar ve ihtiyar kurulları teşkiline dair (4541) numaralı kanunun (23) üncü maddesine dayanılarak yapılmış ve Danıştay tarafından incelenmiş olan bu Tüzük Resmi Gazete ile yayımının ertesi 

gününden başlayarak yürürlüğe girer. 

 

Madde 48 – Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.