Enka, Erik Dağı tünelini iki yılda tamamladı
31 Mayıs'ta açılan Arnavutluk - Kosova otoyolunun yapımında ENKA ekibi, Balkanlar'ın zorlu coğrafyasında zamanla yarıştı
Enka - Bechtel ortaklığının Arnavutluk - Kosova arasındaki otoyol projesinde 5.5 kilometrelik Erik Dağı Tüneli'ne 24 Mayıs 2007, saat 24:00'te başlandı. Şantiye, söz verdiği gibi delme işini iki yılda tamamladı, makineler 24 Mayıs 2009'da ve yine saat 24.00'te işi bitirerek sustu.
57 kilometrelik otoyol projesini gerçekleştirmek için Balkanlar'ın amansız coğrafyasının yenilmesi, güzergâh üzerindeki Erik Dağı'nın delinerek Balkanlar'ın en uzun tünellerinden birinin açılması, yine en uzun viyadüklerinden birinin (320 metre) kurulması, ayrıca tam 29 köprü yapılması gerekiyordu.
32 yıllık ENKA çalışanı olan Proje Müdürü İbrahim Karaağaç'ın anlatımına göre, 500 miyon euro'luk projeye 2006'da başlandığında, mühendisleri en çok düşündüren Erik Dağı'ydı.
Bechtel de ENKA da dünya çapında inşaat firmalarıydı. Tünel deneyimleri de vardı. Hereke Tüneli'ni ENKA yapmıştı. Baraj projelerinde birçok tünel inşa etmişti. Mühendislik olarak bir zorlukları yoktu. Tek zorluk Balkanlar'ın sarp, amansız şartlarıydı.
Morina - Dures kentleri arasındaki Erik Dağı, 5 bin 476 metre uzunluğunda (Bolu Tüneli'nin yaklaşık iki katı. Bolu Tüneli 2 bin 900 metre) bir tünelle geçilecekti. Proje ekibinin hesabı ve kararı, Erik Dağı'nı iki yılda delmekti. 2007 yılının 24 Mayıs'ında, gece yarısı saat 24:00'ü gösterirken makineler Erik Dağı'na girdi.
320 metrelik viyadük
Karaağaç anlatıyor:
"Yine tam 24 Mayıs 2009'da bitirdik. Gece saat 12'den sonra başlamıştık, 2009'da aşağı yukarı aynı saatlerde bitirdik. Sözümüzü saatiyle tutmuş olduk. Çok zorlu bir işti. Projede tünelin hafriyatının bitirilmesi çok önemli. Tünel öyle bir iş ki, elinizde çok doğru bilgiler olmalı. Bizim elimizde kaya yapısını belirten bir şeyler yoktu.
Mecburen neyle karşılaşıyorsak ona göre tedbir alarak ilerledik. Planlanan süreyi çok iyi kullanamıyorsunuz. Günde 6 metre ilerleyeceğim, karşıdan da 6 metre gelinecek, etti 12 diyorsunuz, kaya çıkınca hesap sapıyor. Kaya yapısı son 6 ay bizi çok uğraştırdı. Ama hedefimiz mayısta bitirmekti, bitirdik de. Çift vardiya 7 gün 24 saat çalıştık. Bir haftanın pazarında çalışıp sonrakinde tatil yaptık. 15 günde bir pazarımız oldu.
Yollar çok sarp. Lojistik oldukça zor. Şimdi yol var, ama gelip gitmek çok zordu. Kışın çok şiddetli kar yağdığında Tiran'dan çimento ve mazot götürmek imkânsız hale geldi. Yolları da kendimiz açarak lojistik yaptık."
57 kilometrelik yolun bir başka zor bölümü daha vardı. 80 metre yüksekliğinde 320 metre uzunluğunda heybetli bir viyadük yapılacaktı.
29 köprü yaptılar
Karaağaç, "Bu da Balkanlar'ın en uzun viyadüklerinden biri" dedi. Erik Dağı Tüneli kadar olmasa da yine zorlu bir iş başarıyla tamamlandı. Karaağaç, "Zor bir tabiattı. Kasımda yağmurlar başlıyor. Nisanın ortalarına kadar taşkınlar oluyor. Bu şartlarda yol yapıyor, tünel kazıyorsunuz" diye anlattı.
Arnavutluk'un Dures kentiyle, Kosova'nın Morina sınırı arasındaki 7 saatlik yolu 3 saate indiren otoyol üzerinde tam 29 köprü yapıldı. Köprülerin yapımına yoldan bağımsız olarak başlayamadıklarını anlatan Karaağaç, "Köprülere de bir yandan başlamak mümkün olmadı. Çünkü ekipmanı o noktalara götürmek, arazi ve yol şartları nedeniyle imkânsızdı. Yol gitti, köprü yapılacak noktaya varıldı, köprü yapıldı ve yola devam edildi. Böylece proje adım adım ilerledi" dedi.
Karaağaç'ın verdiği bilgiye göre bu 29 köprünün toplam uzunluğu 4.5 kilometreyi buluyor.
33 milyon metreküp hafriyat yapıldı
- Projede bin 500 makine çalıştı.
- 50 milyon litre mazot harcandı.
- 20 bin litrelik araçlarla taşıma yapıldı.
- 30 bin ton inşaat demiri kullanıldı.
- 160 bin ton çimento kullanıldı
- 29 köprü yapıldı.
- Köprülerde kullanılan 165 ton ağırlığında ön germeli kirişler taşındı.
- 33 milyon metreküp hafriyat yapıldı.
Şarık Bey gelmek istedi, rica ettik, `gelme' dedik
Türkiye inşaat sekötünün en büyük firmalarından biri olan ENKA'nın patronu Şarık Tara, otoyol projesindeki çalışmaları ve Erik Dağı şantiyesini yerinde görmek istemiş. Orada yol değil adeta Balkan coğrafyasıyla savaşan ENKA ekibi telaşlanmış.
İbrahim Karaağaç, "Şarık Bey, gelmeyi çok istedi ama ben bitince gel diye rica ettim. Şartlar çok zordu. Ama tabii Sinan Bey (ENKA İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Sinan Tara) inşaat aşamasında gelip gitti. O genç!" dedi.
`Ölümlü kaza olmadan bitirildi'
İbrahim Karaağaç, en çok korktukları bölümün tünel olduğunu ama hiç bir ölümlü kaza yapmadan işi bitirmenin mutluluğunu yaşadıklarını söyledi. Karaağaç, şantiyeyi şöyle anlattı:
"Tünelde göçükler, kaya yapısı nedeniyle kaymalar olur ama ölümcül hiçbir kaza yapmadan bitirebildik. Şantiye 3 bin 800 kişiye ulaştı. 2 bini lokal işçi, 1800'ü Türkiye'den gitti. Ben 18 aydır ordayım. Üç yerde kampımız var. Yatak kapasitesi 2 bin kişi. Üç yerde yemekhanelerimiz, ilk yardım amaçlı kliniklerimiz var. Tabii izin uyguladık. Bir kategori 6 ayda bir gelip izin yapabildi. Diğerleri 11 ayda bir Türkiye'ye gelip izin yaptı."
Doğan Ailesi, Tara'nın davetlisiydi
2006 yılında başlanan otoyolun en zorlu bölümü Erik Dağı Tüneli geçtiğimiz pazar günü açıldı. Arnavutluk Başbakanı Sali Berişa ile Kosova Başbakanı Haşim Taçi, 24 Mayıs'ta fiilen bitirilen tüneli, temsili duvarı yıkarak açtı. Berişa, tünelin tam ortasında sembolik olarak bırakılan bölümü, eskavatör kullanarak deldi. İki başbakan birbirlerine sarılarak kucaklaştı.
Daha önce sağlığı düşünülerek bölgeye gitmesine karşı çıkılan Enka İnşaat Onursal Başkanı Şarık Tara, açılışı kaçırmadı.
Doğan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Doğan ve eşi Sema Doğan törene katıldı. Ayrıca Doğan Holding Genel Koordinatörü Dr. Nebil İlseven de törene katılanlar arasındaydı.
Doğan Ailesi, törene Şarık Tara'nın özel davetlisi olarak katıldı.
Dünya devleri arasında
ENKA, "Dünyanın En Büyük 225 Uluslararası Müteahhitlik Firması" listesinde yer alan 23 Türk müteahhitlik firmasının başında geliyor. Şimdiye kadar 20'den fazla ülkede büyük inşaat projeleri gerçekleştirdi. İşlerinin ağırlığı Rusya'da. Bu ülkenin ayrıca önemli yatırımcılarından biri durumunda.
Bugüne kadar ENKA, Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nda, binalar, hastaneler, endüstriyel fabrikalar, petrol ve gaz projeleri olmak üzere 130'dan fazla proje tamamladı. ENKA veya ENKA ortaklığı ile tamamlanmış enerji yatırımlarından yılda yaklaşık 30 milyar kw/saat elektrik üretiliyor. ENKA'nın uluslararası inşaat projeleri, 7 milyar doları aşıyor.
Milliyet