Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'ndan iklim değişikliği eylem planı!
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda tüm birimlerin katılımı ile hazırlanan "İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı" (İDEP) tamamlandı
Eylem Planında, enerji verimliliğine yönelik teşviklerin yüzde 100
artırılması, sanayi sektöründe üretilen GSYH başına eşdeğer karbondioksit
yoğunluğunun azaltılması, kamu binalarında enerji tüketiminin yüzde 20
azaltılması, karayolu yerine demir ve deniz yollarına ağırlık verilmesi, su
kaynaklarının bütüncül yönetimi planlanması, afetler için tatbikat yapabilme
düzeyine çıkılması kararları alındı.
İDEP ile enerji, binalar, ulaştırma, sanayi, atık, tarım, arazi kullanımı
ve ormancılık ve uyum başlıkları altında iklim değişikliği ile mücadele için
alınacak önlemler belirlendi.
-ENERJİ VERİMLİLİĞİ TEŞVİKLERİ YÜZDE 100 ARTACAK-
Plan ile yürütülen ve planlanan çalışmalar kapsamında birincil enerji
yoğunluğunun, 2015 yılında 2008 yılına göre yüzde 10 oranında azaltılması
kararlaştırılırken, enerji verimliliği uygulamaları için verilen teşvik
miktarının 2015 yılına kadar yüzde 100 artırılması öngörüldü.
2023 yılına kadar ülke çapında elektrik dağıtım kayıplarının yüzde 8e
indirilmesinin de yer aldığı planda, 2015 yılına kadar Türkiyede karbon
piyasasının kurulmasına yönelik çalışmaların yapılması kararlaştırıldı.
Plana göre, sanayi sektöründe enerji kullanımından (elektrik enerjisi
payı dahil) kaynaklanan sera gazı emisyonları sınırlandırılacak. 2023 yılına
kadar sanayi sektöründe üretilen GSYH başına eşdeğer karbondioksit yoğunluğu
azaltılacak.
-KAMU BİNALARINDA ENERJİ TÜKETİMİ AZALTILACAK-
İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planına göre, kamu kuruluşlarının bina ve
tesislerinde, yıllık enerji tüketiminin 2015 yılına kadar yüzde 10 ve 2023 yılına
kadar yüzde 20 azaltılması hedefleniyor.
2017 yılından itibaren yeni binaların yıllık enerji ihtiyacının en az
yüzde 20si yenilenebilir enerji kaynaklarından temin edilecek.
2023 yılına kadar yeni yerleşmelerde yerleşme ölçeğinde sera gazı
emisyonunun (pilot olarak seçilen ve sera gazı emisyon miktarı 2015 yılına kadar
belirlenen) mevcut yerleşmelere göre en az yüzde 10 azaltılacak.
-KARAYOLU YERİNE DEMİR VE DENİZ YOLLARI-
Planda, 2023 yılı itibariyle demiryollarının yük taşımacılığında (2009
yılında yüzde 5 olan) payının yüzde 15e, yolcu taşımacılığında (2009 yılında
yüzde 2 olan) payının yüzde 10a çıkarılması öngörülüyor.
2023 yılı itibariyle denizyollarının kabotaj yük taşımacılığındaki (2009
yılında ton-km olarak yüzde 2,66 olan) payının yüzde 10a, yolcu
taşımacılığındaki (2009 yılında yolcu-km olarak yüzde 0,37 olan) payının yüzde
4e çıkarılması hedeflenen plana göre, 2023 yılı itibariyle karayollarının yük
taşımacılığındaki (2009 yılında ton-km olarak yüzde 80,63 olan) payı yüzde 60ın
altına, yolcu taşımacılığındaki (2009 yılında yolcu-km olarak yüzde 89,59 olan)
payı da yüzde 72ye düşürülecek.
-AFETLERE KARŞI TATBİKAT YAPILACAK-
İklim değişikliğine bağlı sel, taşkın, çığ, heyelan gibi doğal afet
riskleri tespit edilecek ve iklim değişikliğine bağlı doğal afetlere müdahalede
taşra teşkilat kapasiteleri güçlendirilerek tatbikat yapabilme düzeyine
eriştirilecek.
Plana göre, 2005 yılı baz alınarak düzenli depolama tesislerine kabul
edilecek biyobozunur atık miktarı, 2015 yılına kadar ağırlıkça yüzde 75ine, 2018
yılına kadar yüzde 50sine, 2025 yılına kadar yüzde 35ine indirilecek.
-VAHŞİ ÇÖP DEPOLAMA SAHALARININ TAMAMI KAPATILACAK-
Son günlerde yaşanan patlamalarla gündeme gelen vahşi çöp depolama
sahalarına yönelik kararlar da planda yer aldı. Buna göre, 2023 yılı sonuna kadar
ülke genelinde entegre katı atık bertaraf tesislerinin kurulması ve belediye
atıklarının yüzde 100ünün bu tesislerde bertaraf edilmesi kararlaştırıldı. 2023
yılına kadar vahşi depolama sahalarının tamamı kapatılacak.
-ORMANCILIK FAALİYETLERİNE HIZ VERİLECEK-
Orman alanlarında tutulan karbon stok miktarının 2020 yılına kadar
2007dekine (2007de 14.500 Gg, 2020de 16.700 Gg) göre yüzde 15 artırılmasının
hedeflendiği planda, ormansızlaşma ve orman zararlarının 2020 yılına kadar 2007
yılı değerlerine göre yüzde 20 azaltılması da yer aldı.
Planda, ayrıca su kaynaklarının yönetimi, gıda güvencesinin sağlanması,
biyolojik çeşitliliğin korunması, insan sağlığı üzerindeki etkilerin
araştırılması gibi iklim değişikliği uyum faaliyetlerine ağırlık verilmesi de
kararlaştırıldı.
AA