Kent Haberleri

Emekli ve asgari ücretlilere neden Temmuz zammı yok! İşte nedeni

Milyonlarca emekli ve asgari ücretli Temmuz ayında ara zam bekliyor. Hükümet tarafından şimdiye kadar yapılan açıklamalarda ara zam olmayacağı belirtiliyor. Ara zam neden yapılamıyor tartışmaları sürerken, Prof. Dr. Aziz Çelik’ten açıklama geldi. İşte ayrıntılar…

Milyonlarca emekli ve asgari ücretli Temmuz ayında ara zam bekliyor. Hükümet ise şimdiye kadar yaptığı açıklamalarda asgari ücretliye zam verilmeyeceğini kesin bir dille belirtti. Temmuzda enflasyon farkı alması beklenen emekli ise seyyanen zam ve kök maaş ayarlaması bekliyor.  İğneden ipliğe her şeye zam gelirken, emekli ve asgari ücretlinin gözü kulağı, Temmuz’da yapılmasını beklediği ara zam haberinde.

Ara zam neden yapılamıyor tartışmaları sürerken Prof. Dr. Aziz Çelik, Mahfi Eğilmez’in Mahfi Eğilmez’in kamu israfı kesilerek emekliye ve asgari ücretliye zam bulunabilir açıklaması karşısında X sosyal medya hesabından bir paylaşım yaptı.

Hatalı analizler başlığını taşıyan paylaşımında görüşlerini 5 maddede sıraladı. BirGün yazarı ve Kocaeli Üniversitesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstriyel İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aziz Çelik de https://twitter.com/EmeginHalleri resmi X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımında şunları söyledi:

Bugün çokça paylaşılan asgari ücret ve emekli aylıklarına ilişkin aşağıdaki haberde yer alan önerilerin ciddi hatalar ve yanılgılar içerdiğini düşünüyorum. Naçizane görüşlerimi yazayım.

5 MADDEDE ZAM DEĞERLENDİRMESİ

1-Asgari ücreti devlet ödemez. Devlette asgari ücretle çalışan yoktur. Asgari ücretle çalışanlar özel sektördedir. Dolayısıyla asgari ücret artışının devletin kaynaklarıyla alakası yoktur.

Kasamızda para olmadığı için değil asgari ücret artışının enflasyonu artıracağı ezberi nedeniyle asgari ücret artışına karşı çıkıyorlar. Sorun kaynak değil neoliberal ezberdir.

2-Kaynak sorunu yoktur. Tercih sorunu vardır. Emeklilere kaynak olmadığı için zam yapılmıyor iddiası hatalıdır.  Emekli aylıklarının büyük bölümü prim gelirlerinden ödenir. Devlet katkısı/bütçeden ayrılan kaynaklar geçmişteki düzeyde tutulsa emekli aylıkları rahatlıkla artar.

2023 yılında SGK'ya bütçe transferlerinin bütçedeki payı yüzde 15 iken 2024'te yüzde 10'a düşürülüyor. Kaynak kısılıyor. Burada da amaç talebi kısmaktır. Sıkılaştırmadır. Yoksa kaynak yokluğu değil.

3-Asgari ücret artışı SGK gelirlerini de artırdığı için emeklilere daha çok aylık verilmesine yol açar. Günümüzde sosyal güvenlik sistemi dağıtım ilkesine dayalıdır. Bugünün gelirleri bugünün emeklilerine harcanır.

Dolayısıyla prim artışları SGK gelirlerini artırtacağı için asgari ücret artışı zincirleme etki yaratır. Asgari ücret artışı emekli aylıkları artışını destekler.

4-Asgari ücret ve emekli aylıklarının artışı için "devlet tasarruf" etsin demek olamayacak duaya amin demektir. Elbette kamu harcamalarının bileşimi değişmeli. Ancak kamu tasarruf etsin demenin manası yok. Kamu daha fazla sosyal harcama yapmalı.

Ancak sosyal harcamaların artması o marka araba yerine bu marka araba alınarak çözülecek bir mesele değildir. Bu meselenin küçük bir parçasıdır. Özü değildir. Bu yaklaşım sorunu popülerleştirmek ancak meselenin özünü görmemektir. Sorun kaynak değil bölüşüm tercihlerine ilişkindir.

5-Sermaye transferinin (dış kaynağın) demokrasiyle ilgisi olduğunu düşünmek büyük hatadır. Doğrudan yatırım (yabancı sermaye) demokrasiyle değil istikrarla ilgilenir. Dolayısıyla demokrasiyle zerre ilgisi olmayan otoriter ama istikrarlı rejimler sermaye için yeterlidir. 

Sermaye için öngörülebilirlik ve istikrar önemlidir, demokrasi değil. Hatta demokrasinin kısıtlı olmasını tercih bile ederler. Böylece emek kontrolü daha mümkün olur. Kapitalizmle demokrasi arasında hala bir bağ olduğunu düşünmek büyük bir illüzyon olsa gerek.

2024 Mayıs ayında temettü verecek hisseler ve tarihleri

Dernek Başkanı Solakoğlu’ndan şok açıklama: Et yılbaşında bin TL’yi geçecek

Elektrik ve doğalgaza yeni zam gelecek mi? Enerji Bakanı resmen açıkladı!