Kripto para piyasasında yatırımcı korunmalı!
![Kripto para piyasasında yatırımcı korunmalı!](https://cdn.emlakkulisi.com.tr/resim/orjinal/NzY5MzQwNj-kripto-para-piyasasinda-yatirimci-korunmali.jpg)
Kripto para piyasası konuşulmaya devam ediyor. Son günlerde gündemden düşmeyen vurgunlar ve faaliyetlerini durduran kripto para borsalarında neler oluyor? Kripto piyasası hukuki açıdan nasıl düzenlenmeli? İşte detaylar...
Thodex vurgunundan sonra son dönemde kullanıcılardan para çekmeye ilişkin çok sayıda şikayette bulunulan kripto para borsası Vebitcoin de faaliyetlerini durdurduğunu açıkladı.
Son dönemlerde borsa platformları sıkıntılı bir süreç yaşıyor. Bu süreçte, kripto para ekosistemine karşı birçok soru ve eleştiri gündeme geldi. Kripto para piyasasına birlik olarak değer sunacaklarına dikkat çeken sektörün önde gelen isimleri ve medya kuruluşları ortak bir canlı yayın gerçekleştirdi. Canlı yayın ile kripto para ekosisteminde doğru bilgi ve finansal okuryazarlık unsurlarına vurgu yapıldı.
Öncülüğünü ve moderatörlüğünü Kriptomeda Kurucusu Eray Dengiz’in üstlendiği ortak canlı yayın BTCHaber, Coin-Turk, Coinkolik, Koin Bülteni, Muhabbit ve Uzmancoin sitelerinin YouTube hesaplarında yayınlandı. Finans, teknoloji, hukuk ve medya olarak 4 farklı oturumda düzenlenen yayına talep yüksek oldu. Finans bölümünün konukları Ebru Güven moderatörlüğünde Turan Sert, Vedat Güven ve İslam Memiş oldu. Teknoloji bölümü Devrim Danyal moderatörlüğünde, Cemil Şinasi Türün, Mert Susur, Tansel Kaya ve İsmail Hakkı Polat katılımıyla yapıldı. Hukuk bölümü, Elçin Karatay moderatörlüğünde düzenlendi, konukları ise Celil Öztürk ve Ece Ildır oldu. Medya bölümü, Alp Işık moderatörlüğünde, Aytunç Yıldızlı, Erhan Kahraman, Fatih Taşdemir, Neşe Yavuz ve Onur Atam katılımıyla düzenlendi.
Programın ilk bölümünde açıklamalarda bulunan TİM Danışmanlık kurucu ortağı Dr. Vedat Güven, konuşmasına, hem finansal okuryazarlık hem de dijital okuryazarlık konusunun bu süreçte önem arz ettiğinin altını çizerek başladı. Güven, şunları kaydetti:
“Finansal okuryazarlık yeterli değil, dijital okuryazarlık da lazım. Kripto paralar yüksek volatiliteye sahip varlıklar. Bu nedenle yatırım yapmak isteyen kişiler, risklerini ölçemiyorlarsa bu piyasaya girmemeleri lazım. Kripto para alım satım platformları aracıdır. Orası para tutma veya para saklama yeri değil. Borsa güvenilir olsa dahi orada para tutmamak lazım. Bu, yatırımcının sorumluluğunda.”
Gündeme ilişkin açıklamalarda bulunan bir diğer isim blokzincir uzmanı Turan Sert oldu. Sert, kripto paraların asıl görevinin bireylerin özgürlük seviyelerini artırmak olduğuna dikkat çekti. Sert, bireysel cüzdanlara dikkat çekerek şöyle konuştu:
“Bireylerin bu özgürleşmeyi yaşamaları ve riskleri azaltmaları için paralarını, kripto para borsalarında tutmak yerine kendi cüzdanlarına çekmeleri en doğrusu olur.” Sert, gündemde yer alan borsa konusuyla alakalı olarak ise şunları söyledi: “Burada bir numaralı konu, aracı kurumlarda, Türkiye’deki mevcut sermaye piyasalarındaki aracı kurumlarda olduğu gibi, müşterilere ait olan TL mevduatların korumalı hesap olarak bankalarda tutulması ve borsalar tarafından dokunulmaması gerekiyor.”
Regülasyon konusunu da anlatan Vedat Güven ise şu açıklamalarda bulundu:
“Regülasyon gerekli ama yapıcı regülasyon gerekli. Regülasyonun hem yatırımcıyı koruması hem de inovasyonun önünü kesmemesi gerekiyor. Bazı Türk borsalarına bakar mısınız? Regülasyonda bir engelleri yok, bunu yapabilecek durumdalar. Ama öyle bir öz regülasyon, öyle bir özdenetimleri var ki ekstra riskli işlemleri ürün gamına koyup kullanıcılarına sunmuyorlar.”
Analist İslam Memiş ise, kripto para piyasasına ilişkin “Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın endişeliyiz açıklamasını, yasak koymasını ve Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kripto paralar haramdır fetvasını da yanlış buluyorum. Çünkü bunun altının doldurulması gerekiyor.” diye konuştu.
Yanlış Bilgilendirme Konusu
Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi İsmail Hakkı Polat, ana akım medyada yer alan bazı yanlış bilgilendirmelere tepki gösterdi. Polat, konuya ilişkin şunları söyledi:
“Yıl olmuş 2021. Siz genç bir kitleye hitap ediyorsunuz, bu genç kitle 2 milyar dolar dediğiniz zaman sorgulayan bir kitle. Siz burada bile teknoloji kullanamaz bir gazetecilik yaptığınız zaman ortalığı velveleye veriyorsunuz.” Blokzincir girişimcisi Cemil Şinasi Türün de şunları söyledi: “Blokzincir ile kripto paraların ayrışmasının gerektiği gibi gerçekleşmediğini biliyoruz. Birçok insan kulaktan dolma bilgilerle kurunun yanında yaşı da yakıyor. Yapılmış ya da yapılacak iyi işleri de engellemeyi öneriyorlar. Borsaların merkezileştirilmesi gerektiğini söylüyorlar ama biz merkeziyetsiz hale getirmek için çalışıyoruz.”
Programın hukuk bölümünde ise kripto para piyasasının yasal durumuna değinildi. Özellikle Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamalar değerlendirildi. 2 hafta içerisinde bir düzenleme getirileceğine ilişkin açıklamaları değerlendiren Avukat Ece Ildır, şöyle konuştu:
“Uluslararası düzenlemeler içerisinde kripto varlıklar açık bir şekilde düzenlenmemişse de borsalara ilişkin düzenlemelerin olduğunu görüyoruz. Bizim iki haftalık süreçte bütün her şeyin düzenlenmesini beklememiz çok doğru bir yaklaşım olmayacaktır.” dedi. Elçin Karatay ise “Büyük ihtimalle ilk olarak alım satım platformlarına ilişkin bir düzenleme, saklama ve alım satım işlemlerine ilişkin de bazı kurallar gelecektir diye tahmin ediyorum” diye konuştu. Karatay ayrıca şunları söyledi: “Düzenlenmesi gerektiğini söylediğimiz taraf blokzincirin merkeziyetsiz tarafı değil. Merkezileştirilmiş platformlara ilişkin düzenlemeler. Çünkü çok basit bir düzenleme ile geçtiğimiz haftalarda yaşanan olaylar yaşanmayabilirdi.”
Ece Ildır, kripto piyasasında verginin nasıl düzenlenmesi gerektiğiyle ilgili de konuştu. Ildır, “Caydırıcı olmayan ve cezalandırıcı bir sistem değil, tam tersine vergi anlamında teşvik edici bir sistem getirebilirsek yabancı yatırımcıyı Türkiye’ye çekebiliriz” ifadelerini kullandı. Kripto para dünyasının önemli isimlerinden Celil Öztürk ise “Vergi oranı, sizin bu piyasaya nasıl baktığınız, teşvik mi yoksa dizginlemek mi istediğinizle alakalı. Ben vergi konusunun oransal olarak biraz yüksek olabileceğini, bunun ekosistem adına hiç faydalı olmayacağını düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
Programın son bölümünde ise medya ve kripto para sektörü genel açıdan değerlendirildi. Kripto para alım-satım platformları ile ilişkin haber ve reklam çalışmalarında oldukça dikkatli çalışılması gerektiği belirtildi. Cointelegraph Türkçe yönetici editörü Erhan Kahraman, global medyada Türkiye konusunun altını çizerek, “Global medyanın Türkiye’ye algısı, ana akım medyanın kripto paraya algısı nasılsa aynı o şekilde devam ediyor. Bizim kendimizi globalde daha iyi anlatabilmek için ana akım medyadaki gazetecilere kripto paraları iyi bir şekilde anlatmamız gerek” açıklamasında bulundu.. Coin-Türk yazarlarından blokzincir girişimcisi Onur Atam, “Bizim yaptığımız iş gerçekten sevilmeden yapılacak bir iş değil. Eskiden sitede 50 kişiler 100 kişiler gezinirken haber yaratmaya çalışmak zor işlerdi. Şimdi her şey çok daha güzel gidiyor” şeklinde konuştu.