Kripto paralar nasıl saklanmalı?
![Kripto paralar nasıl saklanmalı?](https://cdn.emlakkulisi.com.tr/resim/orjinal/MTEzNjk4Mj-kripto-paralar-nasil-saklanmali.jpg)
Son zamanlarda yaşanan dolandırıcılık olaylarından sonra kripto para borsa yatırımcıları paralarını nasıl saklayacağını düşünüyor. Peki yatırımcılar kripto paralarını saklarken nelere dikkat etmeli? İşte uzman isimlerden tavsiyeler...
Son günlerde yatırımcıların kripto para borsasına olan ilgisi giderek arttı. Hürriyet'ten Burak Taşçı ve Şenay Zeren'in haberine göre; yasal dayanağı olmayan kripto borsası birçok riski beraberinde getiriyor. Thodex'de meydana gelen vurgundaki gibi vatandaşlar bir anda tüm parasını kaybedebiliyor. Uzmanlar yatırımcıların mağdur olmaması için yapılacak işlemleri anlattı.
Sıcak ve soğuk cüzdan
Kripto paraları saklamak için dört yöntem olduğunu söyleyen Huobi Global Bölge Genel Müdürü Alphan Göğüş, bu yöntemlerin soğuk cüzdanlar, sıcak cüzdanlar, donanım cüzdanları ve kripto varlıklar için saklama hizmeti veren kuruluşlar olduğunu aktardı.
Soğuk cüzdanların internet bağlantısına sahip olmayan bilgisayar veya akıllı cihazda oluşturulduğunu ve en güvenilir saklama aracı olduğunu söyleyen Göğüş "Sıcak cüzdanlar ise internet bağlantısı kullanan mobil cüzdan uygulamaları veya tarayıcı eklentileri üzerinde çalışır. Avantajı, oluşturacağınız özel anahtar ile kripto varlıklarınızı kendi kontrolünüzde saklamanızı sağlarken istediğiniz an alım-satım yapma olanağı sağlamasıdır. Sıcak cüzdanlar internet dünyasına açık olduğundan kullanıcıların dolandırıcılık amaçlı bağlantılar konusunda uyanık olması önemlidir"dedi
Donanım cüzdanları
Bir diğer yöntemin donanım cüzdanları olduğunu söyleyen Alphan, donanım cüzdanlarının tıpkı soğuk cüzdanlardaki gibi internet bağlantısı olmayan cihazlarda çipler aracılığıyla varlıkların güvenle saklandığını dile getirdi. Tehlikenin hiç bir zaman yok olmayacağını söyleyen Göğüş, "Son olarak, kripto varlıklar için saklama hizmeti veren kripto para borsaları veya kripto para bankaları kripto varlıklarınızı sizin adınıza kendi cüzdanlarında saklarlar, ancak olası bir siber saldırıda size ait kripto paraların da çalınması riski her zaman vardır" dedi.
Cüzdan yönetiminde dikkat edilecek en önemli hususun özel anahtarların güvenliği olduğunu söyleyen Göğüş, "Özel anahtarınızı banka kartınızın pin kodu gibi hayal edebilirsiniz. Bu bilgi sadece size özeldir ve kimseyle paylaşılmaması gerekir. Bankacılık sisteminden farklı olarak, bu anahtarların size hatırlatılma seçeneği bulunmamaktadır. Özel anahtarlarınızı güvenli bir şekilde saklamanızı ve kimseyle paylaşmamanızı tavsiye ederim." şeklinde konuştu.
Cüzdan uygulamalarının bulunduğu her cihaz önemli
Avrasya Blockchain ve Dijital Para Araştırmaları Derneği Başkanı Kadir Kurtuluş ise, kripto para borsa şifresi, kişisel kripto cüzdanları hatta cüzdan uygulamasının bulunduğu telefonların da güvenilir olması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
Bu uygulama ve cüzdanlar için en az iki faktörlü şifre belirlenmesi gerektiğini söyleyen Kurtuluş, "Özellikle kripto varlıklarınızı kişisel mobil cüzdanınızda hatta mümkünse çevirimdışı soğuk cüzdanlarda güvenle saklayabilirsiniz." dedi.
Spot cüzdanlarda para kalmamalı
Kripto para borsa varlıklarının spot cüzdanlarda bırakılmaması gerektiğini söyleyen Kadir Kurtuluş şu açıklamalarda bulundu:
"Kısacası işlem yaptıktan sonra paranızı mutlaka kişisel cüzdanınıza taşıyın. Zira olası bir hacklenme veya dolandırıcılık hadisesinde kripto paranızı kaybedebilirsiniz. Burada mobil telefonlarınızda ayrı bir uygulama olan sıcak cüzdanlar ya da çevirimdışı bir USB gibi soğuk cüzdanların kesinlikle kullanılmasını öneriyoruz.
Mobil cüzdan uygulamaları kişisel kasanız gibidir, şifresini söylemediğiniz ya da çeşitli ortalamalarla hacklenmediğiniz sürece kimse cüzdanınıza erişemez, her halükarda sıcak cüzdanlarda bu bilgilerin tutulduğu sunuculara siber saldırı ihtimali ve dolayısıyla risk mevcuttur. Soğuk cüzdanlarda ise internete erişim olmadığı için depoladığınız kripto varlıklara başkalarının erişimi hiçbir şekilde mümkün değildir. Son olarak, borsalarda para tutmanız halinde o borsanın size gerçekten almayı amaçladığınız kripto parayı verip vermediğinizi bilemezsiniz. Ama cüzdan kullanırsanız transfer esnasında bu anlaşılacaktır."
Yasal düzenleme şart
Soğuk cüzdanlara erişim yapılan şifrelerin kaybedilmemesi gerektiğini söyleyen Avukat Oğuz Evren Kılıç bu şifrelerin üçüncü kişilerle paylaşılmaması gerektiğini söyledi.
Thodex'te yaşanan skandalın bir benzerinin ilerleyen zamanlarda yaşanmaması için gerekli önlemlerin devlet tarafından alınması gerektiğini Kılıç şunları söyledi:
"Kripto varlık borsası açmanın zorlaştırılması, lisans ve teminat şartına bağlanması, kuruluşta ve sonraki aşamalarda etkin denetimlerin yapılması gerekiyor. Kripto varlık piyasasının yargısal süreçlerinin de özel yargı süreçleri haline getirilmesi lazım. Yatırımcı ise uyanık ve dikkatli olmalı. Küçük hacimli, şeffaf olmayan, müşteri ilişkileri sorunlu borsalardan uzak durulmalı. Piyasa araştırması yapılmadan, borsa hakkında detaylı araştırma yapılmadan borsanın müşterisi olunmamalı."
İhlal durumunda ne yapılabilir?
Veri ihlalinin niteliğine göre farklı başvuru şekilleri bulunuyor. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na başvuru söz konusu olabileceği gibi, savcılıklara ve hukuk mahkemeleri de başvuru yapılacak birimler arasında. Bu başvuru sırasında tedbir için çeşitli ara kararlar alınabilir.
Dijital cüzdan teknolojisi kısaca nedir?
Dijital varlıkların saklandığı kişisel saklama alanlarına dijital cüzdanlar adı veriliyor. Kripto para cüzdanlarında para saklanmıyor. Blockchain protokolünde tutulan kripto paralar fiziki para gibi bir yerde yer almaz. Cüzdanlarda ise kripto paralar değil, genel ve özel anahtarlar saklanıyor. Yatırımcılar bu anahtar sayesinde protokolde paranın sahibi olduğunu ispatlıyor ve bu sayede para için işlem yapabiliyor.